Un Hembrynkyas a’n Sordyans – William Ham a Stoke Climsland

Horse Bridge
Horse Bridge, Stoke Climsland

Nyns eus manylyon tuchya stuth bewnans William Ham, bytegens ny a wor del wrug ev kemeres y rann y’n Sordyans dre reson menek yn Tudor Cornwall gans A. L. Rowse (f120), gans troos-noten y’n Rolyow an Seneth vi544.

Yma an bluw Stock in Clymsland settyes yn nans dowr Tamer hag yma hi kerhynnys gans dowr Ynny abarth cleth. A vry yw bos yn 1437 pons flam noweth buyldyes dres dowr Tamer hynwys Pons an Margh an pyth a yllyr tus Stock in Clymsland drehedhes war droos aberth yn owr. Dre lyklod an pons a ros gallos dhe William Ham ha yemen harth aral dhyworth Stock in Clymsland hynwys John Alyn, dhe gemenessa gans aga hescowetha kepar ha John Tolle, yemen trygys yn Lamerton est dhe’n dowr. Messachys vyth kemerys dhyworth an Est a vya heb mar encressyes yn aga crefter kens bos danvenys dhe’n West yn Kernow. Rag henna yth esa aga le dorydhek ow kemeres, dre lyklod, tyller pur specyal rag lesa dyscontent gans an stuth taclow hag a wrug denythy prederow tybyans a sordyans.

Kyn nag eus cofscryfow synsys rag pluw Stock in Clymsland dhyworth 1456 bys 1536, y hyllyr supposya war a vya, dre lyklod, William Ham adro dhe vraster nerth an mytern. Aswonys yw an Pryns Du dhe vysytya an Ducheth hag a wrug kemeres ran dydro yn y negys. Yn despyt godhvos chons an sewyansow, ervyrys o ev kemeres y ran y’n Sordyans.

Der gemeres ran y’n Sordyans yth esa William Ham ow corra yn peryl y stuth avel yemen. Der an termyn cresosek helergh, yemen a ve person gans franklynsys ran bras lowr a dyr, 100 erow ha moy martesen. Nyns yw cler fatel wrug William Ham kemeres y stuth ha mar pe res tyr dhe’ y hendasow a bewas y’n kensa le dhe’n Gurun.

Tuchya y hanow, yth esa ev ow tegy hanow kemyn lowr yn mysk tyogyon yn Kernow Est, specyly adro dhe Stock in Clymsland ha Lansant ha Sent Clar ha Cuidek. Den William Ham a ve cofscryfys y’n ‘Acontys Kernow an Menester’ in 1297, a wrug pewy pyth ogas dhe Manerjy Havod der an regnyans Edward 1sa, (13ves cansvledhen helergh ha 14ves cansvledhen). Ny wodhyen ny  deth a y genesek na a ve ev lethys y’n Batel Blackheath. Yma cofscryf ystorek ow leverel bytegens del wrug Henry 7ves latha Lord Audley ha Flamank hag An Gov hag a wrug pardonna der warnyans brassa ran an dus kelmys y’n Sordyans.

Scryfys gans Frances Gibbs, hag a wruk trelyans ha fylmya gans Ray Chubb

Share this post

Leave a Reply